ทำไม สว่านโรตารี่ หมุนแต่ไม่กระแทก เจาะปูนไม่เข้า? เกิดจากอะไรบ้าง?

สว่านโรตารี่ ที่ดอกยังหมุนตามปกติ แต่เสียงตอกหายไป เหลือแค่เสียงหวีดของมอเตอร์ ทำให้ดอกเจาะปูนถูอยู่บนผิวคอนกรีต จนร้อนโดยแทบไม่ลง เป็นอาการที่ทำให้หลายคนคิดว่าเครื่องพังแล้ว โดยที่บางครั้งสาเหตุ อาจอยู่แค่ที่ปุ่มเลือกโหมด หรือที่วิธีจับเครื่องของเราเอง

ถามว่าต้องส่งซ่อมระบบกระแทกเลยไหม? คำตอบ คือ ยังไม่ต้อง เพราะระบบกระแทกของสว่านโรตารี่มีเงื่อนไขหลายข้อพร้อมกันจึงจะทำงานเต็มระบบได้ ถ้าขาดข้อใดข้อหนึ่ง เครื่องจะหมุนเฉย ๆ เหมือนสว่านธรรมดา แล้วเงื่อนไขส่วนใหญ่ ตรวจได้เอง ที่หน้างานในไม่กี่นาที โดยไม่ต้องแกะสว่านโรตารี่ออกมาดู 

ก่อนจะสรุปทันทีว่าสว่านโรตารี่พัง ต้องเปลี่ยนใหม่ มาดูลำดับที่ควรตรวจ จากอาการ ไปสู่สาเหตุ แล้ววิธีแก้ เริ่มจากสิ่งที่แก้ง่ายที่สุดไปหาเรื่องที่ต้องส่งศูนย์ พร้อมแยกให้ออกระหว่าง สว่านโรตารี่ ไม่กระแทกจริง กับเครื่องที่กระแทกอยู่แต่ดอกไม่จม

ทำไม สว่านโรตารี่ ถึงหมุนได้ แต่ไม่กระแทก ทั้งที่มอเตอร์ตัวเดียวกัน?

กำลังจากมอเตอร์ของสว่านโรตารี่ จะแบ่งออกเป็นสองทาง ทางหนึ่งผ่านชุดเฟืองไปหมุนหัวจับและดอก อีกทางหนึ่งผ่านกลไกข้อเหวี่ยง หรือลูกปืนส่ายไปดันลูกสูบให้วิ่งเข้าออกในกระบอก ลูกสูบไม่ได้แตะตัวตอกโดยตรง แต่อัดอากาศที่อยู่ระหว่างกันให้เป็นเบาะลม ดันตัวตอกพุ่งไปกระแทกท้ายดอก สองทางนี้แยกกัน ทางหนึ่งเสียได้โดยที่อีกทางยังทำงาน

สว่านโรตารี่ จึงต่างจากสว่านกระแทกทั่วไป ที่ใช้แผ่นฟันเฟืองสองแผ่นขบกันเมื่อเรากดเครื่อง แรงกระแทกเกิดจากแรงกดของเราโดยตรง ส่วนสว่านโรตารี่ เทียบได้กับปืนอัดลมของเล่น ถ้าลูกสูบรั่ว หรือปลายกระบอกเปิดโล่ง ลมก็ดันกระสุนออกไปไม่ได้

สว่านโรตารี่ จะกระแทกได้ เมื่อโหมดถูก ดอกถูกดันเข้าไปชิดตัวตอก และเบาะลมระหว่างลูกสูบกับตัวตอกยังแน่น ขาดข้อใดข้อหนึ่งไป เครื่องก็อาจหมุนอย่างเดียวโดยที่ระบบตอกไม่ทำงาน

อาการไม่กระแทกของ สว่านโรตารี่ แต่ละแบบชี้ไปคนละที่

ก่อนลงมือแก้ ให้ฟัง และสังเกตสว่านโรตารี่ ขณะเจาะผิวคอนกรีตจริงสักครู่ เพราะอาการที่ดูคล้ายกันอาจมีต้นเหตุคนละจุด

ไม่กระแทกเลย เสียงเหมือนสว่านธรรมดา

ชี้ไปที่โหมด การกด หรือการใส่ดอก ถ้าตรวจสามเรื่องนี้แล้วยังไม่หาย จึงเป็นเรื่องภายในเครื่อง

กระแทกเป็นช่วง ๆ ติดบ้างหยุดบ้าง

มักมาจากแรงกดที่ไม่คงที่ แบตเตอรี่ที่ไฟใกล้หมด หรือเบาะลมที่เริ่มรั่ว

กระแทกอยู่ แต่ดอกไม่ลึกลง

ระบบกระแทกยังปกติ ปัญหาอยู่ที่ดอกทื่อ ดอกผิดชนิด หรือปลายดอกไปชนเหล็กเส้นในคอนกรีต ซึ่งต้องแก้ที่ดอกและตำแหน่งรู ไม่ใช่ที่ตัวเครื่อง

โหมดไม่ลงล็อก และการกดน้อยเกิน คือสาเหตุ ที่แก้ง่ายที่สุดของ สว่านโรตารี่ ไม่กระแทก

สว่านโรตารี่ ส่วนใหญ่มีปุ่มเลือกโหมดเจาะอย่างเดียว เจาะกระแทก และสกัดอย่างเดียว ถ้าหมุนปุ่มไปไม่สุด หรือค้างอยู่กึ่งกลาง ชุดเฟืองอาจเข้าไม่เต็ม ทำให้เครื่องหมุนแต่ไม่ตอก บางเครื่องไม่ทำงานเลย วิธีแก้คือ ปล่อยไก หมุนปุ่มจนได้ยินเสียงคลิกหรือรู้สึกว่าลงล็อก ถ้าหมุนแล้วไม่ลง ให้หมุนหัวจับด้วยมือเล็กน้อยขณะเครื่องดับเพื่อให้เฟืองหาตำแหน่ง

อีกเรื่องที่เคยใช้สว่านกระแทกอาจไม่รู้ คือสว่านโรตารี่ส่วนใหญ่ออกแบบให้หยุดตอกถ้าดอกไม่ได้ถูกดันเข้าไปในหัวจับ เพื่อไม่ให้ตัวตอกกระแทกเปล่า ๆ จนชิ้นส่วนข้างในเสียหาย ถ้าเราแตะดอกกับผนังเบาเกินไป ดอกจะยังยื่นอยู่ปลายหัวจับ ช่องลมด้านหน้าตัวตอกเปิด เครื่องจึงหมุนอย่างเดียว

ควรกดให้ตัวเครื่องเคลื่อนเข้าหาผนังจนรู้สึกว่าดอกยุบเข้าไปในหัวจับเล็กน้อย แล้วรักษาแรงนั้นไว้ ไม่ต้องทุ่มน้ำหนักตัว กดแรงเกินไปก็ทำให้แรงกระแทกซับและเจาะช้าลงเช่นกัน ให้เครื่องทำงานแทนคน

ดอกที่ใส่ไม่สุด ดอกผิดระบบ หรือหัวจับแปลง ทำให้ สว่านโรตารี่ ส่งแรงกระแทกไม่ถึงปลายดอก

ระบบหัวจับแบบเสียบล็อกออกของ สว่านโรตารี่ ออกแบบให้ก้านดอกเลื่อนเข้าออกได้ในหัวจับ เพื่อให้ตัวตอกกระแทกท้ายก้านได้เต็มแรง 

ถ้าก้านดอกสกปรก แห้ง หรือร่องบนก้านสึก ดอกจะเลื่อนติดขัด ตัวตอกกระแทกไม่ถึง หรือกระแทกได้ไม่เต็ม

ใส่ดอกให้ถูก

ถอดปลั๊ก หรือถอดแบตก่อน เช็ดก้านดอกให้สะอาด ทาจาระบีบาง ๆ ที่ก้านตามที่คู่มือแนะนำ ดันดอกเข้าไปพร้อมหมุนเล็กน้อย จนล็อก แล้วดึงดอกออกมาดู ต้องดึงออกมาได้นิดหนึ่ง แต่ไม่หลุด แปลว่าดอกล็อกอยู่ และยังเลื่อนตัวได้ตามที่ควร

หัวจับแบบสามจับ ต้องใช้โหมดเจาะอย่างเดียว

หลายคนใส่หัวจับแปลงแบบสามจับเพื่อใช้ดอกก้านกลม ชุดนี้ไม่ได้ทำมารับแรงกระแทก ผู้ผลิตส่วนใหญ่กำหนดให้ใช้ ในโหมดเจาะอย่างเดียว ถ้าเปิดโหมดกระแทกไว้ แรงจะถูกซับหายในหัวจับ และหัวจับเองจะคลาย หรือแตกได้

ก้านดอก ที่ร่องสึกจนดอกส่าย ให้เปลี่ยนดอกใหม่ ถ้าดอกใหม่ก็ยังส่าย แปลว่าลูกล็อกในหัวจับสว่านโรตารี่สึก ต้องส่งเปลี่ยนชุดหัวจับ

แบตเตอรี่อ่อน หรือไฟตก ทำให้ สว่านโรตารี่ กระแทกเบาลงจนดูเหมือนไม่กระแทก

แรงกระแทกขึ้นอยู่กับความเร็วที่ลูกสูบวิ่ง ซึ่งขึ้นกับรอบมอเตอร์ เมื่อรอบตก แรงลม ที่ดันตัวตอกก็น้อยลง ในเครื่องไร้สาย แบตเตอรี่ที่ไฟใกล้หมด หรือร้อนจัดจะจ่ายกระแสได้น้อยลง การกระแทกจะเบาจนแทบไม่ได้ยิน และวงจรป้องกัน อาจตัดการทำงานเป็นช่วง ๆ ในเครื่องแบบมีสาย สายพ่วงเส้นเล็ก หรือยาวมาก ก็ทำให้แรงดันไฟที่ถึงเครื่องต่ำ ซึ่งมีผลเหมือนกัน

ให้ใช้แบตก้อนความจุสูงที่ผู้ผลิตระบุว่าเหมาะกับเครื่องรุ่นนั้นสำหรับงานเจาะปูนต่อเนื่อง สลับก้อนเมื่อร้อน ปล่อยแบตร้อนให้เย็นก่อนชาร์จ และใช้สายพ่วงที่รองรับกำลังไฟได้มากกว่าที่ป้ายเครื่องระบุ คลี่สายออกให้หมด

จาระบีเสื่อม และโอริงในกระบอกรั่ว ทำให้ สว่านโรตารี่ เสียแรงกระแทกจากข้างใน

ถ้าตรวจโหมด การกด ดอก และไฟแล้วสว่านโรตารี่ยังไม่กระแทก ปัญหาอาจอยู่ในชุดกระแทก ซึ่งมีจุดเสื่อมหลักแบ่งได้สองจุด

จุดแรก คือจาระบีในห้องเฟือง และกระบอก จาระบีที่แห้ง แข็ง หรือปนฝุ่นปูนจะทำให้ลูกสูบ และตัวตอกเคลื่อนฝืด ตัวตอกพุ่งไม่ออก จุดที่สอง คือโอริงยางบนลูกสูบ และตัวตอก ซึ่งทำหน้าที่ปิดกระบอกให้เบาะลมแน่น เมื่อโอริงสึก หรือแข็ง อากาศจะรั่วผ่าน ลูกสูบวิ่งไปมาแต่ไม่มีแรงดันพอ จะดันตัวตอก อาการที่อาจเจอ คือกระแทกเบาลงทีละน้อยจนหายไป

ให้ส่งศูนย์บริการเพื่อล้างจาระบีเก่า เปลี่ยนจาระบีชนิดที่ผู้ผลิตกำหนด และเปลี่ยนโอริงทั้งชุด ไม่ควรแกะเองเพราะชุดกระแทกต้องประกอบตามลำดับ และต้องใช้จาระบีเฉพาะ การใส่จาระบีผิดชนิดหรือมากเกินจะทำให้เบาะลมเสีย และเครื่องร้อนกว่าเดิม 

สว่านโรตารี่ ที่ใช้เจาะปูนเป็นประจำควรเข้ารับบริการตามรอบที่คู่มือแนะนำ ก่อนที่อาการจะเริ่ม

สรุป: สว่านโรตารี่ จะกระแทกได้ เมื่อโหมดถูก ดอกชิดตัวตอก และเบาะลมยังแน่น

อาการหมุนได้แต่ไม่กระแทกของ สว่านโรตารี่ ส่วนใหญ่ไม่ได้มาจากเครื่องพัง แต่มาจากเงื่อนไขของระบบกระแทก ที่ขาดไปข้อใดข้อหนึ่ง ระบบนี้ต้องการโหมดที่ลงล็อก ดอกที่ดันเข้าไปชิดตัวตอก และเบาะลมที่แน่น

ควรฟังอาการให้รู้ว่าไม่กระแทกเลย กระแทกเป็นช่วง หรือกระแทกแต่ไม่จม หมุนปุ่มโหมด ให้ลงล็อก กดเครื่องจนดอกยุบเข้าหัวจับ แล้วรักษาแรงไว้ เช็ดและทาจาระบีก้านดอกแล้วใส่ให้ล็อก ใช้หัวจับแปลงสามจับในโหมดเจาะเท่านั้น เปลี่ยนแบตก้อนเต็ม หรือเสียบไฟตรง แล้วจึงส่งศูนย์ถ้ายังไม่หาย

อย่าชดเชยการไม่กระแทกด้วยการกด สว่านโรตารี่ แรงขึ้น และอย่าแกะชุดกระแทกเติมจาระบีเอง ถ้ามีเสียงขูด จาระบีไหล ควัน หรือหัวเครื่องร้อนจัด ให้หยุดและส่งซ่อม ส่วนดอกที่ปลายทื่อจากการถูคอนกรีตโดยไม่กระแทก เปลี่ยนใหม่ได้โดยไม่ต้องเสียดาย